Nederlanders en Belgen  in dienst bij de Douanes Imperiales

 

 

Zover ik weet is hierover nog geheel geen echt historisch onderzoek naar verricht in het verleden. Middels het

afzoeken van allerlei genealogie internetbronnen zijn we begonnen met een kleinschalig onderzoek en kwamen

hierbij al snel opmerkelijke vondsten tegen.

 

De algemene opvatting is dat de douaniers en andere functies binnen Napoleons keizerlijke douane voornamelijk

alleen werden ingevuld door Franse mannen, een algemene opvatting nu gelijk die over het Franse leger van

Napoleon. Dus dat het hele douane corps eigenlijk een puur Franse aangelegenheid was.

 

In een vroege fase bleek al snel dat deze algemene opvatting niet correct is. Zeker niet in de latere jaren van

Napoleons Empire.

 

Helaas wordt een verder grondiger onderzoek hiernaar (zeer) bemoeilijkt, vooral door het feit dat het gehele

Franse douane archief (inclusief  dat onder Napoleon I) is vernietigd door een felle brand op het einde van de

19e eeuw. Aangezien dit niet echt een verdere prioriteit heeft binnen onze vereniging, is dit een interessant

stukje geschiedenis voor de meer professionele geschiedkundige onderzoekers.

 

 

Genealogie sites

Via deze genealogie sites (o.a. de genealogie site van militairen uit de 19e eeuw)  blijkt al snel dat er betrekkelijk

veel Nederlanders dienden voor Napoleons keizerlijke douane, dit is eigenlijk onze opmerkelijke vondst.

Een vondst die ondersteund wordt door talloze nog aanwezige documenten uit die tijd en die bewaard worden

in de archieven van allerlei Nederlandse en waarschijnlijk ook nu Belgische gemeenten.

 

Men ziet wel een logische groei. In de vroegere jaren (van 1793 tot ongeveer 1806) zijn het inderdaad voornamelijk

Franse mannen, met ertussen een enkele Nederlander of Belg. Naargelang de Franse tijd langer gaat aanduren

en vervolgens Koninkrijk Holland wordt geannexeerd ziet men een flinke groei in het aantal Nederlanders en

Belgen in de rijen.

 

 

Logisch

Het douane corps bood een redelijk loon, met zelfs al secundaire arbeidsvoorwaarden, vrij zeldzaam voor die

tijd, en als men het slim speelde kon men ook nog leuk bij verdienen..

 

Men benodigde (theoretisch) alleen een militaire achtergrond. Sommige preposes konden zelfs geen Frans

schrijven (misschien alleen spreken, of zelfs dat nog niet). Dus een taal barrière was niet onoverkomelijk. Hun

administratie werd dan waarschijnlijk bijgehouden door de sous lieutenant of lieutenant der plaatselijke brigade.

 

En wat was voor de Franse douane nu beter dan mannen in dienst te hebben die wel de lokale taal spraken en er

de gewoonten van de mensen eigen waren en het gebied rondom kenden?  In plaats van er alleen Fransozen te

plaatsen die de Nederlandse taal en gewoonten niet bij machte waren.. het is eigenlijk al een logica op zich. Wat

verder ook opvalt is dat deze mannen toch al vaak over de dertig zijn, met zelfs een uitschieter van een douanier

die 59 jaar oud is.

 

De hier geplaatste lijst met namen is nog maar het topje van de ijsberg. Vele gemeente archieven en/of

genealogie banken staan nog niet compleet online of vermelden helaas geen beroepen. Nieuw aangetroffen

namen worden opgenomen in de onderstaande lijst.

 

 

Onderstaande namen zijn terug te vinden op de volgende sites:

 

* Zeeuwen gezocht

 

* Soldaten genealogie 19e eeuw

 

* Isis Stadsarchief Breda

 

* Isis Roosendaal

 

* Archieven.nl

 

 

 

* + = Overleden in het vermelde jaar.

* Benamingen zoals 'douanier imperial' zijn letterlijk overgenomen uit de documenten.

* B=België.

 

 

 

Naam

Functie

Plaats

Jaar

Oud

001.Jan Hoed

Douane beambte

Rockanje

1812

34

002.Francois Kuijlaers

Prepose der douane

Vlissingen

1813

25

003.Pieter de Rouck

Prepose der douane

Fort Bath

1813

23

004.Francois Joseph Schellink

Prepose der douane

Hulst

1809

n.v.

005.Pierre Joseph Paquot (B)

Prepose der douane

Retranchement

1809

n.v.

006.Pieter Johannes Otterspoor

Douanier

Den Haag

n.v.

n.v.

007.Francois Mannart (B)

Prepose des douanes

Antwerpen

1808+

38

008.Johannes Opheusden

Douanier

Oudenhoorn

1813

n.v.

009.Johannes van Eijbergen

Douanier

Brielle

1813

n.v.

010.Jan Bruin

Douanier

Hellevoetsluis

1813

n.v.

011.Kornelis de Koning

Douanier

Hellevoetsluis

1813

n.v.

012.Jan van der Haak

Douanier

Brielle

1813

n.v.

013.Leendert van den Berg

Douanier

Middelharnis

1812

n.v.

014.Frans van Viande

Prepose der douane

Hindeloopen

1812

n.v.

015.Johannes Franciscus Wouters (B)

Preposus des douanes

Sluis

1796

36

016.Johannes Blankert

Prepose des douanes (douanebeambte)

Vlissingen

1813

28

017.Corneille Jansen van Roosendaal

Commies de receveur des douanes

Hontenisse

1811+

47

018.Christiaan Dominicus

Prepose des Douanes

Colijnsplaat

1813

36

019.Guillaume Beeckmans

Emploije aux douanes

Hulst

1800

n.v.

020.Jean Stephanis Pieters

Patron des douanes

Philippine

1812

44

021.Martin de Wit

Emploije des douanes

Ossenisse

1/1814+

31

022.Gilles Jasson (B)

Commies Neijderlijke Douanes

Westkapelle

1812

28

023.Bruno Hypolite Joseph Collin

Reciteur? des Douanes

Breskens

1811

28

024.Michel Jean van Grundelbeke

Prepose de douanes imperiales

Hulst

1813

31

025.Augustinis de Smidt

Preposes des douanes

Zaamslag

1808

33

026.Engel den Herder

Matelot des douanes

Fort Bath

1813

41

027.Pierre Zeger Richard

Prepose der douanes

Groede

1804

25

028.Anthonie van Hulst

Preposé des douanes

Wolphaartsdijk

1812

39

029.Bernard de Graef

Patron des douanes

Terneuzen

1812

33

030.Jean van Gasse

Prepose des douanes imperiales

Aardenburg

1813

43

031.Martinus van der Wouwen (B)

Ontvanger van het bureau der douanes

Sluis

1797+

37

032.Francois Van t Hoff

Prepose des douanes, douanebediende?

Vlissingen

1811

38

033.Andries Eijstendijk

Prepocee de douanes

Sluis

1797

30

034.Andre Antoine Joseph Baetens (B)

Employe des Douanes

Graauw en Langendam

1809

20

035.Dominique Bastiaan

Gepreposeerde der Douanes

Axel

1799

41

036.Rokus Droogendijk

Emploije des Douanes

Zierikzee

1813

28

037.Wouter Haverman

Douane ontvanger

Hamburg (D)

n.v.

n.v.

038.Dirk Lotz

Ontvanger der douane

Zwartewaal

1813

n.v.

039.Martinus van den Berg

Douane

Oostvoorne

1812

n.v.

040.Sijbrand Gretterland

Sloeproeier bij de douane

Zwartwaal

1812

n.v.

041.Johannes J. Leonardus Roovers

Prepose des douaniers

Brielle

1813

48

042.Christoffel Backers

Prepose des douanes

Brielle

1812

33

043.Thomas van Bergen

Douanier

Spijkenisse

1813

46

044.Johannis de Lombaarde

Douanier

Zwartewaal

1813

39

045.Willem Wernold Vos

Douanier

Hellevoetsluis

1813

28

046.Herbert Guillaume van der Dussen

Douanier

Heenvliet

1813

n.v.

047.Gerrit Christiaan Christiaanse

Douanier ; prepose des douanes

Brielle

1813

22

048.Johannis Hermanus Hoed

Douane beambte

Rockanje

1812

34

049.Leonard Felix Scheffer

Beambte bij de Keizerlijke douane

Hellevoetsluis

1812

28

050.Sijr Louis Marie Everaart

Lieutenant de la douane

Brielle

1813

30

051.Jean Theodore van Hemert

Commis aux expedition à la douane

Brielle

1812

n.v.

052.Jasper westdijk

Douane-beambte

Dordrecht

1813

n.v.

053.Johannes Benedictus van der Piet

Preposé der douanen

Biervliet

1808

n.v.

054.P. Immerseel

Prepose douanes

Fort bath

1811

40

055.Pierre Voerman

Préposé des Douanes Imperials

Philippine

1813

22

056.Jaques Bal

Préposé matelot Douanes Imp

Philippine

1808

20

057.Philippe Jacques de Clercq

Prepose des douanes

Hulst

1808

30

058.Pierre Gerritse

Prepose receveur dtoctroi

Zierikzee

1811

38

059.Jean Kielman (B)

Prepose

Hoek

1812

24

060.Pierre Meijer

Prepose

Hontenisse

1811

n.v.

061.Pierre Poortvliet

Prepose receveur de ltoctroi

Zierikzee

1811

27

062.Jean Baptiste van de Steene (B)

Prepose

Philippine

1812

32

063.Andries Standeck

Prepose

Sluis

1803

n.v.

064.Pieter Judocus Goossens

Prepose des bureau der Douanen

Biervliet

1806

27

065.Pieter Mannaert

Prepose des douanen

Bremen (D)

1813+

32

066.Pieter van Coppenhol (B)

Prepose

Kattendijke

1813

32

067.Jan Baptist Rellecom (B)

Prepose des Douanes

Kattendijke

1813

35

068.Michel Arlottij

Preposé der douanen

Hontenisse

1808

28

069.Johannes Joschepus Goemaeke

Prepose

Biervliet

1807

29

070.Hendrik Verhoeve

Prepose

Middelburg

1812+

59

071.Corneille Alexandre de Leu

Prepose a la Douane

Retranchement

1809

35

072.Jean Baptiste van de Steene (B)

Préposé des Douanes

Philippine

1812

32

073.Johan Daniel Gerner

Premier prepose a la porte de Flissinge

Vlissingen

1811

35

074.Leopold Joseph Nelecamps

Onderluitenant brigade te paard

Beers

1810

n.v.

075.Nicolas Boomer

Receveur des Douanes Imp

Grietzeijl

1812

n.v.

076.Francois Jobels

Matroos bij de douane

Steenbergen

1812

44

077.Francois Vanthoff

Prepose der douanes

Vlissingen

1811

38

078.Jean Kielman

Prepose

Hoek?

1812

26

079.Adrien Joseph Nagels (B)

Prepose douane

Ossenisse

1809

35

080.Bernardus Joes Akkerman

Prepose

Middelburg

1813

32

081.Abraham Hoelands

Prepose

Goes

1811

40

082.Lourens Weerts

Emballeur douane

Sas van Gent

1812+

46

083.Pieter van Gassen

Geemploijeerde der douane

Stoppeldijk

1800+

26

084.Franciscus van Neel

Douanier

Meijel

n.v.

n.v.

085.Jacob Puijenbroek

Douane Imperiale

Cadzand

1808

n.v.

086.Franciscus van Zandenwijk (B)

Prepose

Rucphen

1811

29

087.Johannes van Oerle

Prepose

Rucphen

1810

n.v.

088.Andries Huisij

Prepose

Rucphen

1810

n.v.

089.Ferdinant Horn

Prepose

Leeuwarden

n.v.

n.v.

090.Frederik Dominicus

Prepose

Colijnsplaat

n.v.

n.v.

091.Jacobus Smits

Prepose de douane

Wemeldinge

1811

25

092.Pieter Joseph Bernard (B)

Gepreposeerde der Douane

Terneuzen

1806

24

093.Jacobus Gielbert Baudains

Receveur principal des douane

Goes

1811

34

094.Emmanuel Josephus Gaspard (B)

Prepose

Scherpenisse

n.v.

n.v.

095.Isac Porreij

Beambte bij de douane

Retranchement

1811+

23

096.Jan Simons

Prepose

Rucphen

1810

n.v.

097.Joseph Andries

Emploije a la douane

Sluis

1811

39

098.Hendrik Amperse

Schipper van de douane

Kortgene

1811

38

099.Leonard de Smet (B)

Douane

Waterdijk

1803

26

100.Jan van Doorn

Gepreporeerde van de douane

Krabbendijke

1811

23

101.Adrien Caluwaerts (B)

Prepose, sous luitenant, luitenant

Amsterdam

n.v.

n.v.

102.Gerard van Wassenberg

Prepose

Bergen op Zoom

1812

32

103.Jean Baptiste Frackers

Sous lieutenant

Bergen op Zoom

1813

34

104.Jean francios Driessens

Bureauchef en registratie douane

Bergen op Zoom

1813

n.v.

105.Nicolaas Plom

Ambtenaar douane invoer

Bruinisse

1811

40

106.Jean Baptiste Adriansen

Mabilot de la douane

Breskens

1811

22

107.Corneille Alexandre de Leu (B)

Prepose a la Douane

Retranchement

1809

35

108.Johannis Henricus Joseph Cranen

Kandidaat keizerl. Douane

Sint Annaland

1813

34

109.Charles Verheijde

Prepose de la douane

's-Heer Arendskerke

1811+

32

110.Charles Benoit van de Walle

Lieutenant de la brigade de la douane

Axel

1810

30

111.Jillis van Bodegom

Matroos bij de douane

Bergen op Zoom

1812

39

112.Thomas Backx

Matroos bij de douane

Bergen op Zoom

1812

n.v.

113.Celestin Steijger

Emploije a la douane

Sluis

1813

33

114.Jan Borgs

Douane

Westkapelle

1811

36

115.Benoit van der Merren

Beambte der douane

Retranchement

1811

30

116.Jacob de Vries

Ambtenaar douane invoer

Bruinisse

1811

37

117.Antoine Ditt (B)

Verificateur des Douane

Goes

1813

n.v.

118.Pieter de Rouck

Prepose de Douane Imperiales

Fort bath

1813

23

119.Arij de Visser

Prepose de la douane

's-Heer Arendskerke

1812

n.v.

120.Jan Ernst

Douanier

Uithuizen

1811

n.v.

121.Boudewijn Meulendijk

Douanier

Vlaardingen

1811

n.v.

122.Petrus Leonardus van Roon

Douanier in rijksdienst

Vlaardingen

1813

32

123.Jean Louise Andre Jacobze

Ontvanger der Douane

Kortgene

1812

22

124.Pieter Joseph Bernard (B)

Gepreposeerde der Douane

Terneuzen

1806

24

125.Pieter Heerebrand

Douanier

Arnemuiden

1811

31

126.Lenardus de Smet (B)

Douanier

Waterdijk

1807

n.v.

127.Johan Jacobus van de Putte

Douanier

Biervliet

1811

n.v.

128.Joannis Goemear

Douanier

Biervliet

1808

n.v.

129.Jean Henri Joseph Cranen

Douanier imperial

Veere

1813

36

130.Jacobus Cooijman

Douanier

Hoofdplaat

1811

33

131.Jean Pieters

Douane

Hoofdplaat

1806

33

132.Egtbert Hoepen

Douanier

Arnemuiden

1811

24

133.Jacobus Cavijn

Douanier

Hoofdplaat

1811

28

134.Bernardus Slok (B)

Douanier

Goes

1813

n.v.

135.Francios Martens

Douanier imperial

Middelburg

1812

37

136.Jaques Jean de Heusden vd Sluijse (B)

Douanier

Ellewoutsdijk

1811

19

137.Honiere Albert Pattijn (B)

Douanier

Borgerhout

n.v.

n.v.

138.Pierre Jean Cortvrindt (B)

Douanier

Ossenisse

1811

32

139.Binnedictus van Strijdonck

Douanier

Biervliet

1810

n.v.

140.Jean Henry Nissen

Receveur

Zevenbergen

1811

n.v.

141.Hendricus Eligh

PreposÚ au douane

n.v.

1811

n.v.

142.Jean Nelemans

Douanier

Brielle

1812

n.v.

143.Jean Joseph Arensma

Beambte bij de keizerlijke douane

Bergen op Zoom

1813

36

144.Marinus den Hamer

Matelot des douanes imperiales

Veere

1812

27

145.Paulus Cornelis Johannes Zwitzer

Prepose der douane

Bergen op Zoom

1813

34

146.Gerhardus van Weesel

Douane beambte

Breda

n.v.

n.v.

147.Abraham Vermaas

Sloeproeier douane

Brielle

n.v.

n.v.

148.Anthonie Hendriksen

Schipper der douane

Maassluis

1811+

n.v.

149.Paulus Adrianus van Wadenoyen

In dienst der douane

Maassluis

n.v.

n.v.

150.Willem Borst

Roeier bij de douane

Maassluis

n.v.

n.v.

151.Aldert Visser

Roeier bij de douane

Maassluis

n.v.

n.v.

152.Jean Corneille Baert

Hoofdontvanger bij de keizerlijke douane

Den Helder

1812

23

153.Libitie Smies

Gemployeerden der douane

Axel

n.v.

n.v.

154.Hector Joseph Vaes

Lieutenant der douanes

n.v.

n.v.

n.v.

155.Carel Hendrik van Weelden

Receveur des Douanes Imperiales

Pieterburen

1811

36

156.Karl Joseph Remij

Douanier

Zierikzee

1812

35

Work in Progress