 |
||
|
Coevorden 1813 - 1814 Op 17 november 1813 werd door het driemanschap van Hogendorp, Van Limburg Stirum en Van der Duyn van Maasdam, de onafhankelijkheidsproclamatie afgekondigd, die echter op Coevorden nog niet van toepassing was.
bestemd tot “spervesting”, het zou evenals Delfzijl zolang mogelijk tegen de vijand verdedigd moeten worden. In Champagne deed Napoleon verwoede pogingen zijn kroon te behouden, in Nederland volgden dan ook vele officieren zijn voorbeeld en gaven het hun toevertrouwde niet zo maar op.
bleven ze op hun post. Ook was er nog marshall Davout die vanuit Hamburg de Nederlanden bedreigde. Al met al redenen voor de garnizoenscommandant van Coevorden; de Luitenant-kolonel Joseph Martin David, zich niet zo maar over te geven.
gemengde gevoelens bekeken. David was een fanatiek Napoleon aanhanger, maar ook een zeer kundig officier, die in de twee jaar dat hij Coevorden commandeerde, de stad en omgeving erg
goed leerde kennen. inbegrepen 100 man Nederlanders en Ostfriezen. Volgens Veenhoven in “de Historie van Coevorden”,was dit lang niet voldoende voor een doeltreffende verdediging.
en moest van de Franse commandant de wapens inleveren. Reeds op 15 september gelast David dat mesthopen en dergelijke binnen een afstand van 300 voet van de vesting binnen 24 uur
opgeruimd moesten zijn. Op
de wallen
stonden
138 kanonnen en mortieren. overige kazernes waren bij de wallen aan het einde van de Salland Passage. In de Kerkstraat zat het paardenvolk, evenals bij de Bentheimerbrug. Als militaire gebouwen deden dienst het kasteel
en het arsenaal.
-Het rode kasteel van Coevorden in zijn huidige staat, meer info over dit mooie kasteel ;
-4 compagnieën douaniers
-enige
gendarmes proviand werd goed gezorgd: 108 varkens, 53 ankers jenever, 324 ankers rode wijnen, 270 stères brandhout,4.529.250 stuks lange turven, 40.000 ponden roggenstroo. Dit alles binnen 5 dagen te leveren!!
voor voldoende proviand. taak van Maire Slingenberg er niet eenvoudiger op. De vroegere patriot vermeed echter botsingen en bleek een uitstekend volksvertegenwoordiger te zijn.
Het werd druk in de vesting: kanonskogels kwamen uit Groningen. Het hout voor de palissaden aan de grachten moesten de Maires van de omliggende gemeenten maar leveren! De boeren saboteerden waar ze maar konden: kogels rolden ze van hun karren, hooi laadden ze verkeerd op. Op een nacht haalden ze zelfs eens vee, dat geleverd was aan de Fransen, uit de stallen van Dalen.
aard Coevorden binnen. Op de Loo, Poppenhare en het Leeuwerikenveld werden bomen gekapt. Alles wat in de weg stond werd met de grond gelijk gemaakt. Via sluizen tussen Gracht en Kleine Vecht werd een gedeelte van het voorterrein onder water gezet. Een ieder die tegenwerkte zou naar
Groningen
gestuurd worden en aldaar als
oproerkraaier terecht staan!
-Kozakken bivak
aan de Bentheimerpoort de overgave in naam van de Russische Keizer. Het handjevol Kozakken maakte echter maar weinig indruk op de verdedigers.
antwoord werd naar Esschebrügge (Dld) gestuurd, vanwaar de Kozakken reeds naar Hardenberg vertrokken waren.
afgekondigd. Dit was niet zo leuk voor de burgers, die ’s morgens voor 9 uur en ’s avonds voor 8 uur niet meer uit hun huizen mochten komen. Als burger mocht je niet meer op de wallen komen, op overtreders werd direct geschoten!
Timmerlui en meubelmakers werden ingedeeld bij de genie. De stadsmolen mocht alleen nog malen voor het garnizoen. Burgers mochten van militairen geen goederen meer kopen. Op overtreding van de regels stonden strenge straffen: de uurwerkmaker die vanaf de toren naar buiten keek kreeg nog eens een extra waarschuwing. Als hij het nog eens waagde buiten de vesting te kijken, zou hij op de
markt te schande
gezet
worden!
Uit de stad gezet niet konden werden zonder pardon de stad uitgezet. In de maanden november en december waren dit zo’n 147 mensen.
de volgende bepalingen vast (1 december):
opzoeken en
daar tot één uur na het laatste schot niet meer uitgaan.
militair door een kind werd beledigd, zou het gevangen
genomen worden en streng gestraft. gevolg had dat ze gevangen gezet werden: er hebben burgers wel 14 dagen lang, zonder deken, matras, vuur of licht in het cachot doorgebracht. En dat in de strenge winter van 1813/14. Het zal geen pretje geweest zijn.
Soms waren er over de 100 burgers met deze brekerij doende. (het grootste aantal te werk gestelde is
146 burgers geweest).
vullen, werden in de maand december de eerste uitvallen gedaan. Op 10 december probeerden de Fransen Dalen te overvallen. Vijftig Kozakken wisten te samen met de op initiatief van de Daler burgemeester G.W.R. Kymmell opgerichte landweer of landstorm corps; zo’n 300 boeren bewapend met hooivorken, bijlen, jachtgeweren, de aanvallers terug de drijven. Echt fel gevochten werd er nog niet.
teruggeslagen. In Coevorden teruggekomen moest de bevolking het ontgelden: er vinden enkele plunderingen plaats. Overste David wilde nu toch wel eens laten zien wie de sterkste was, op 15 december rukte hij uit met maar liefst 800 man en 2 kanonnen.
Kymmell, Cassa, Ditt Braams en nog enkele anderen hielden stand. Zij konden echter niet voorkomen dat de Benter molen in brand gestoken werd.
Geruchten Daar David echter geruchten had gehoord over een overnamen van de stad tijdens zijn afwezigheid, durfde hij zich niet te ver van de vesting te verwijderen. In de stad werden hierna nog strengere maatregelen genomen.
Er zou b.v. onmiddellijk geschoten worden op groepjes van 2, 3 of meer burgers, waar dan ook in de stad. Natuurlijk was er voor overtreders de krijgsraad. Soldaatje uitschelden kwam een aantal kinderen op zweepslagen te staan.
oliemolen in vlammen opgaan. Door de aangekomen versterkingen in Dalen..
-4 compagnieën veteranen o.l.v. Baron van Heemstra
..besloot David op 27 december een uitval te wagen naar de kant van Gramsbergen.De Scheer, Holthone en Anerveen werden behoorlijk geplunderd. Het gevolg van deze uitval was, dat nu overal rondom Coevorden afweerkorpsen opgericht werden. (Gramsbergen, Hardenberg, De Laar en Emlichheim).
maar eens een officiële afvaardiging naar de vesting te sturen om te proberen of de commandant zich toch niet wilde overgeven.
de voorwaarde, dat zijn troepen vrije aftocht moesten hebben en zich dan mochten voegen bij het leger van Napoleon dat op dat moment in Frankrijk was.
-Zwitserse soldaten, onderdeel van het Franse garnizoen in Coevorden in 1813
Zwitserse soldaten deserteren grachten bleek niet alleen noodzakelijk voor de belegeraars. Wat was namelijk het geval? Vele Zwitserse soldaten zagen het bij de Fransen niet meer zitten en verdwenen over het ijs naar de “andere kant”, waar ze met open armen ontvangen werden. Ze werden meteen opgenomen in het
nieuwe Nederlandse leger.. Over de resterende dagen van januari geen meldingen. In februari gebeurde er ook niets verontrustends. In de maand maart werd het wat drukker. Dalen was weer eens doelwit. De hevigste uitval zou echter richting Gramsbergen gaan.
Scheere werd buitgemaakt waarbij ook enkele krijgsgevangenen gemaakt werden. De hele dag werd er hevig gevochten. Maar liefst 16 huizen en 11 schuren werden in brand gestoken te Holthone, Steenwijksmoer en de Scheer zelf.
Terugtrekken achter moeten laten. Het was een laatste stuiptrekking geweest. De door de blokkade commandant; Van der Capellen gestuurde Staatscourant van 7 april, die op 29 april David bereikte, zal zeker zijn invloed gehad hebben!
Frankrijk: staking van alle vijandelijkheden en ontruiming van door Fransen bezette gebieden en vestingen op vreemd gebied). David liet zich eindelijk overtuigen.
Bron: Website gemeente Coevorden
-Het huidige Coevorden, met nog duidelijk zichtbaar nog de vormen van de oude stadswallen
|
||
 |
||
